Sinh ngày: 15/11/1920 Dòng nhạc: Trữ Tình

Tên thật: Nguyễn Văn Cao  

Dòng nhạc: Nhạc truyền thống - cách mạng, Nhạc tiền chiến

Nhạc sĩ Văn Cao là một trong những nhạc sĩ vĩ đại nhất trong nền âm nhạc Việt Nam mọi thời đại. Ông chính là tác giả của bài Quốc Ca nước CHXHCNVN. Vào năm 1939 (16 tuổi), ông sáng tác bài Buồn Tàn Thu. Năm 1940, ông sáng tác bản Thiên Thai sau khi du ngoạn một chuyến ở Nam về. Bài hát Thiên Thai là một giấc mơ của người nghệ sĩ vào chốn an bình, mà người Việt khó đạt được trong hoàn cảnh đất nước bị đô hộ. Năm 1941, ông gặp Phạm Duy, Phạm Duy đã khuyên ông lên Hà Nội sống đời nghệ sĩ. Trong thời gian này ông sáng tác nhiều nhạc phẩm danh tiếng như Trương Chi, Thu Cô Liêu, Bến Xuân, Suối Mơ.

Dù rất ít sáng tác vào gần cuối đời, người nghệ sĩ tài hoa này cũng cho ra một bản nhạc vào cuối năm 1975, đó là bài Mùa Xuân Đầu Tiên, một bài hát rất nhẹ nhàng, êm đềm và rất tình người. Nhạc sĩ Văn Cao còn là một họa sĩ. Ông đã dùng nghệ thuật này để nói lên tâm tư của ông. Cố nhạc sĩ Văn Cao qua đời vào ngày 10-7-1995.

Sự nghiệp âm nhạc

 So với hai nhạc sỹ Việt Nam nổi tiếng khác là Phạm Duy khoảng 1000 các khúc và Trịnh Công Sơn với 600 ca khúc, Văn Cao sáng tác không nhiều. Sự nghiệp âm nhạc của Văn Cao được chia làm hai mảng chính: tình ca và hùng ca. Ngoài ca khúc, ông còn viết một số tác phẩm khí nhạc dành cho piano như Sông Tuyến, Biển đêm, Hàng dừa xa... tổ khúc giao hưởng Anh bộ đội cụ Hồ...

Tình ca

Trong giai đoạn sáng tác đầu tiên, giống như những nhạc sỹ tiền chiến khác, Văn Cao viết các nhạc phẩm trữ tình, nhưng ít ảnh hưởng bởi chủ nghĩa lãng mạn Pháp mà mang nặng âm hưởng phương Đông. Từ ca khúc đầu tay Buồn tàn thu, Văn Cao đã sử dụng ngũ cung để viết về một hình ảnh quen thuộc trong nghệ thuật châu Á: người phụ nữ đan áo ngồi chờ đợi. Sau Buồn tàn thu, ông còn viết hai ca khúc khác về mùa thu là Thu cô liêu và Suối mơ. Trong đó Suối mơ vốn là một đoạn của bản Trương Chi 1 được Văn Cao phát triển thêm. Bản Trương Chi nổi tiếng sau là Trương Chi 2.Bên cạnh đề tài mùa thu, Văn Cao cũng viết hai ca khúc nổi tiếng khác về mùa xuân là Cung đàn xưa và Bến xuân. Nhạc phẩm Bến xuân có sự tham gia của Phạm Duy, nhưng về sau Văn Cao viết lại lời mới cho ca khúc này và đặt tên Đàn chim Việt. Ngay từ những ca khúc đầu tiên, Văn Cao đã dành được thành công. Buồn tàn thu được biểu diễn trên các sân khấu hát rong và trên Đài Phát thanh Sài Gòn trong những năm 1944-1945, lúc tân nhạc còn mới phôi thai nên trở nên phổ biến. Suối mơ, Bến xuân được Phạm Duy đánh giá là cực điểm của lãng mạn tính trong ca nhạc Việt Nam

Nhưng hai tình khúc của Văn Cao được đánh giá cao hơn cả là Thiên Thai và Trương Chi. Bản Thiên Thai được nhà xuất bản Tinh Hoa ở Huế in năm 1944, Văn Cao tự nhận mình là "Người sông Ngự", ghi: "Ảnh hưởng sông nước khúc Thiên Thai cổ trong khung cảnh huyền diệu của Đường Thi với hai truyện Thiên Thai và Đào Nguyên. Người sông Ngự đã lạc mất cảm xúc rồi!". Lời bài hát được đề là của Văn Cao, Hoàng Thoái và Phạm Duy cho rằng Hoàng Thoái là bí danh của Đỗ Hữu Ích, một người bạn của Văn Cao. Sử dụng ngũ cung để viết về một câu chuyện cổ, Thiên Thai có tới 94 khuông nhạc, vừa mang tính trường ca, vừa mang tính nhạc cảnh. Năm 2001, khi phim Người Mỹ trầm lặng được thực hiện, Thiên Thai được sử dụng làm nhạc nền của bộ phim. Giống như Thiên Thai, Trương Chi cũng dựa trên tích chuyện cổ nhưng không phải là một truyện ca mà manh tính tự sự. Ca khúc này còn một đoạn lời nữa mà các ca sỹ thưởng không trình diễn: Từ ngày trăng mơ nước in thành thơ, Lạc loài hương thu thoáng vương đường tơ.... Hình ảnh Trương Chi trong bài hát cũng thường được so sách với hình ảnh của chính Văn Cao.

 TÁC PHẨM

Nhạc

• Anh em khá cầm tay
• Buồn tàn thu (1939)
• Thiên Thai (1941)
• Đêm sơn cước
• Đêm xuân
• Gió núi
• Hò kéo gỗ Bạch Đằng Giang (1941)
• Bến xuân(nhạc Văn Cao, lời viết chung với Phạm Duy), sau này Văn Cao viết lời mới và đổi thành Đàn chim Việt (1942)
• Suối mơ
• Thu cô liêu (1942)
• Cung đàn xưa (1942)
• Gò Đống Đa (1942)
• Trương Chi (1943)
• Tiến quân ca (1944)
• Hải quân Việt Nam (1945)
• Không quân Việt Nam (1945)
• Bắc Sơn (1945)
• Chiến sĩ Việt Nam (1945)
• Làng tôi (1947)
• Ngày mai
• Thăng Long hành khúc ca
• Tiến về Hà Nội
• Tình ca Trung du
• Trường ca sông Lô (1947)
• Ngày mùa (1948)
• Ca ngợi Hồ Chủ tịch (1950)
• Mùa xuân đầu tiên (1976)

• Chiếc xe xác qua phường Dạ Lạc (1945, khi chứng kiến nạn đói năm 1945)
• Anh có nghe không (Giai phẩm Mùa xuân - tháng 2, 1956)
• Một đêm Hà Nội
• Những ngày báo hiệu mùa xuân
• Khuôn mặt em (1974)
• Ai về Kinh bắc
• Một đêm đàn lạnh trên sông Huế
• Ba biến khúc tuổi 65 (tháng 9-1988)
• Lá (xuất bản năm 1988)
• Thời gian
• Trôi
• Năm buổi sáng không có trong sự thật
• Phố Phái
• Có lúc
• Đường rừng

• Và rất nhiều họa phẩm giá trị, nghệ thuật độc đáo.

SƯU TẦM